muslimuz

muslimuz

Cавол: Аёл киши Видолашув тавофини қилмай туриб, ҳайз кўриб қолса, нима йўл тутади?

 

Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Аёл киши Видолашув тавофи қилмасдан туриб ҳайз кўриб қолса, бунинг тафсилоти бор. Ундай аёл Макка бинолари жойлашган ҳудуддан чиқиб кетгандан кейин пок бўлса, Видолашув тавофи соқит бўлади. Қилмагани учун ҳеч қандай жарима ёки гуноҳ бўлмайди. Лекин Макка бинолари жойлашган ҳудуддан чиқмай туриб покланса, ортга қайтиб Видолашув тавофини қилиши вожиб бўлади. Бажармаса, жонлиқ сўйиши лозим.

Агар қачондир яна умра ёки ҳаж учун бориб, мазкур тавофни бажариб қўйса, уни тўлиқ адо қилган бўлади. Бу ҳолатда ҳеч қандай жарима ёки гуноҳ бўлмайди. Бу ҳақда фиқҳий манбаларда бундай дейилади:

“Ҳайзли аёл Макка биноларидан ажрашдан аввал пок бўлиб қолса, садар(видолашув) тавофини бажариш лозим бўлади. Агар Маккадан чиқиб кетгандан кейин пок бўлса, ортга қайтиб тавоф қилиш вожиб бўлмайди. Чунки бу аёл Макканинг уйларидан чиқиб кетган вақтда мусофир бўлади ва шунга биноан унинг зиммасига қайтиш ҳам, жонлиқ сўйиш ҳам вожиб бўлмайди” (“Иршодус сорий” китоби).

Бу маънодаги гаплар “Фатовои Оламгирия”, “Мавсуъатул фиқҳия ал-Кувайтия”, “Ғунятун носик” каби китобларда ҳам айтилган.

Видолашув тавофи мийқотдан ташқаридан келувчилар учун вожиб ҳисобланади. Унинг вақти Тавофи зиёратдан кейин бошланади. Агар Тавофи зиёратдан кейин нафл тавоф қилиб, гарчи Видолашув тавофи деб ният қилмаган бўлса ҳам, Видолашув тавофининг ўрнига ўтади. Агар ҳайз кўрган аёл Тавофи зиёратдан кейин ва уйига кетишидан аввал мана шундай нафл тавоф қилган бўлса, видолашув тавофи ўрнига ўтади.

Умрада Видолашув тавофи бўлмайди. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази

Четверг, 20 Июнь 2024 00:00

Сунъий ипакли кийим кийиш

Cавол: Биламизки, динимизда эркаклар ипак матодан кийим кийиши ман қилинган. Бир шим сотиб олгандим. Шу шимнинг 70 % матоси сунъий ипак деб ёзибди, яъни сунъий ипак экан. Шу шимни кийиш жоизми?

Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Сунъий ипак ҳақиқий ипакка муқобил равишда ишлаб чиқарилган мато тури холос. Унга ҳақиқий ипакнинг ҳукми берилмайди. Ундан тикилган кийимларни кийиш эркаклар учун жоиздир. Ҳадисларда тақиқланган ипак ҳақиқий, табиий ипакдир.

Абу Мусо Ашъарий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ипак кийим ва тилла умматимнинг эркакларига ҳаром қилинди, аёлларига ҳалол қилинди”, дедилар (Имом Термизий ривояти).

Ипакнинг эркакларга ҳаром қилиниши ҳикмати, бу мато жуда нафис ва мулойим бўлиб, аёллик табиати ҳамда латофатига мос келади. Аксинча эркакларнинг табиатига эса мувофиқ келмайди. Валлоҳу аълам.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази

Ривоят қилишларича, Ҳорис ал-Муҳосибий болалик чоғида хурмо сотувчисининг эшиги олдида ўйнаб юрган болалар ёнидан ўтиб қолибди. Уларнинг ўйинини кузатиб турган Ҳорис олдига уйнинг эгаси (хурмо сотувчи) чиқиб: “Мана булар сенга, ол”, дея бир неча дона хурмо тутқазди. У эса: “Бу қандай хурмолар?” дея сотувчини саволга тутди. Хурмо сотувчи: “Ҳозиргина бир кишига хурмо сотган эдим, кетаётганида тушириб қолдирибди”, деб жавоб берди. Ҳорис: “Уни танийсизми?” деди. Сотувчи: “Ҳа, танийман”, деди. Ҳорис ўйнаётган болаларга қараб: “Бу одам мусулмонми ўзи?” деб сўради. Улардан “Ҳа” деган жавобни эшитган Ҳорис сотувчини ўша ҳолида ташлаб, ўз йўлига равона бўлди. Хурмо сотувчи унинг ортидан борди. Қўлидан ушлаб: “Мен ҳақимда қандай хаёлга борганингни айтмагунингча қўйиб юбормайман”, деди.

Ҳорис эса: “Агар сиз чин мусулмон бўлсангиз ўша хурмоларнинг эгасини қидириб топинг ва хурмоларни унга беринг. Ташналикдан томоғингиз қуриганда сув қидирганингиз каби қидиринг. Мусулмон бўла туриб мусулмон болаларга ҳаром едирмоқчимидингиз?” деди. Буни эшитган хурмо сотувчи: “Аллоҳга қасам, энди ҳеч қачон дунё учун тижорат қилмайман!” деди.

Ривоят қилинишича, Ас-Саррий ибн Муғоллас Ас-Сақотий устозига Марям сурасини ўқиб бераётиб, бир сўзнинг маъносини сўради. Устози эса: “Билмайман”, деди. У эса яна бир сўзнинг маъноси ҳақида қизиқди. Устози эса яна билмаслигини айтди. Ас-Саррий қироатни тўхтатиб: “Одамлар сизни олим деб билишади. Илмингиз йўқ бўлса, нима учун одамларнинг гапига алданиб юрибсиз? Улар билмай мақташса ғурурланиб юраверасизми?” деди. Буни эшитган устози уни калтаклай кетди. Ас-Саррий: “Эй устоз, билимсизлик ва жоҳиллик етмагандай, энди золимга ҳам айланмоқчимисиз?” деганида, устози тўхтади ва айбини тушуниб етди, уни кечирди. У ўша кундан бошлаб устозликдан воз кечиб, илм толибига айланди ва имкониятини илм олишга қаратди. У доим: “Мени жаҳолат кишанларидан Ас-Саррий озод қилган”, деб юрадиган бўлди.

Абдуллоҳ Муҳаммад Абдулмуътийнинг "Меҳр ойи" китобидан

Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ, Ҳикматуллоҳ Рўзалиев таржимаси.

 

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.

«Араблар арабликлари билан фахрланишади, чунки Қуръони Карим уларнинг тилида нозил қилинди, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам шу тилда сўзлашдилар, шу қавмдан эдилар. Улар бу ифтихорга ҳақлидирлар. Бироқ улар ана ўша мартабалари билан Мовароуннаҳр уламолари олдида бош эгишади, уларнинг номларини эшитганда таъзим бажо келтиришади. Бу юрт уламолари Исломга шундай катта хизматлар қилишганки, уларнинг пойлари арабу ажамнинг бўйни узрадир. Ислом оламида бирор аҳли илм, олим йўқки, ушбу юрт даҳоларининг китобини ўқимаган бўлса. «Саҳиҳи Бухорий» ёки «Саҳиҳи Термизий»ни ўқимасдан олим бўлиш мумкинми? Абу Мансур Мотуридий, Абу Муъин Насафийнинг асарларини ўқимай туриб ақийдани ўрганиш мумкинми? Марғилонийнинг китобини ўқимаган фақиҳ борми? Бу ўлка олимлари олдида бутун Ислом олами қарздордир… Юртингиз жуда оғир имтиҳонларни бошдан кечирди. Коммунист тузум тарафидан олимлар қатағон, масжиду мадрасалар вайрон қилинди. Аммо мухлис олимлар сабабли халқ динини сақлаб қолди. Сизлар динини асраш борасида бутун олам аҳлига энг гўзал намунасиз».

Шайх Муҳаммад Тақий Усмоний ҳафизаҳуллоҳ

Бир киши Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳнинг олдига келиб: “Мени таҳажжудга туриш чарчатиб қўймоқда, унга бардошим етмаяпти, таҳажжудга туролмай қоляпман! Нима қилсам бўлади?” деб сўради.

У киши: “Эй биродар, Аллоҳга истиғфор айт, Унга тавба қил, чунки бу ёмонлик аломати!”.

Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ ўзи айтарканлар: “Киши гуноҳ қилиб қўяди, натижада таҳажжудга туришдан маҳрум бўлади”.

Намоз бу – Аллоҳ билан мулоқот демакдир! Кимки бу мулоқотга нолойиқ бўлса, Аллоҳ ундан маҳрум қилади, бу неъматни унга раво кўрмайди.

Ўйлаб қаранг, нафл намоз ўқишдан маҳрум бўлишнинг ёҳуд бирор кулфатга дучор бўлишнинг сабабики гуноҳ бўлар экан, кўпчилик одамларни фарз намозларини ўқишдан, зиммаларидан вожиб ибодатларни бажаришдан маҳрум қилаётган гуноҳ қандай экан?!

Бомдод намозига туролмаган одам ҳам, жамоат намозига боролмаётган одам ҳам, илм талабида юролмаётган одам ҳам, бу нарсаларни қилишда ўзида малоллик туяётган одам ҳам, ота-онасига яхшилик қилолмаётган одам ҳам, умуман қайсики фарз ибодатларни бажаролмаётган одам ўзига мана шу саволни берсин. Қилаётган амалларини тафтиш қилсин!

Агар кунлик режангизда икки ракат чошгоҳ намози, бир пора ёки ақалли ярим пора Қуръон, таҳажжуд намози, одамларга айтадиганингиз ширин сўз, фақат Аллоҳ биладиган махфий яхшиликлар бўлмаса, ҳаётнинг қандай мазмуни қолади?!

Тавфиқдан қимматлироқ неъмат йўқ дунёда. Шунингдек ихлосдан савоби каттароқ амал йўқ!

Энг ачинарли нарса нима биласизми? Энг ачинарли нарса – кенглиги осмонлар-у ерчалик бўлган жаннатда сизга жой бўлмаслиги!

 

Доктор Ҳассон Шамси Пошонинг “Метин қоялар” китобидан

Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ, Неъматуллоҳ Исомов таржимаси.

Страница 1 из 260
Top