muslimuz

muslimuz

Шу йил 18 январь куни “Кўкалдош” ўрта махсус ислом билим юртида 2023 йил сарҳисоби ва 2024 йилги режаларга бағишланган тадбир  бўлиб ўтди.

Қуръони карим тиловати ва хайрли дуолар билан бошланган тадбирда билим юрти мудири Абдулҳаким қори Матқулов ўтган йили қилинган ишлар, олдинда турган вазифалар ҳақида чиқиш қилди.

Тадбирда билим юрти устозлари 2023 йилда талабаларга самарали таълим-тарбия бериш билан бирга “Намоз. Ибодат арконлари”, “Тажвид. Қуръон ўқиш қоидалари”, “Болажонлар учун арабча ҳарфларни расмлар орқали танитиш ва ўргатиш бўйича осон қўлланма”, “Ислом одоблари энциклопедияси” ва “Мишкот ал-Масобиҳ шарҳи” китоблари нашрга тайёрланиб китобхонлар оммасига тақдим этгани алоҳида қайд этилди. 

Маросим асносида узоқ йиллар мадрасада фидоийлик билан хизмат қилган устозлар ва ҳозирда фаоллик кўрсатиб келаётган муддарис-ходимлар меҳнати муносиб тақдирланди. Уларга  билим юрти раҳбарияти томонидан “Табрикнома”, “Мақтов ёрлиғи”, эсдалик совға ва пул мукофотлари топширилди.  

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

الجمعة, 19 كانون2/يناير 2024 00:00

Қарздан кечса бўладими?

Cавол: Яқин танишларимга агар пул керак бўлиб қолса, пул бериб тураман. Ҳар доим ҳар хил миқдорда, масалан, 50 минг, 30 минг ва ҳоказо. Қайтараман дейишганида мен кўпинча бу пулларни олмайман. Чунки улар ижарада яшашади, овқатига ишлата қолсин, дейман. Бир ўртоғим “агар кимгадир пул бериб турсанг, уни олишинг шарт экан, йўқса гуноҳ бўлар экан, чунки бу қарз” деганди. Саволим шундан иборатки, агар улар менга пулни қайтармоқчи бўлишса, мен уни олишим шартми? Ёки олмасам ҳам бўладими?

Жавоб: Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.

Қарзни кечмоқчи бўлган киши уни қўлига олиши шарт эмас. Ҳақдор киши берган қарзидан кечиши билан қарздорнинг зиммасидан қарз тушади.

Дарҳақиқат, қарзни қийналгандан ўтиб юбориш бу катта эҳсон. Бу борада ҳадисларда бундай дейилган. Ҳазрати Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким камбағалга муҳлат берса ёки унинг қарзидан кечса, Аллоҳ таоло Қиёмат куни Ўзининг соясидан бошқа соя йўқ кунда Ўз Арши сояси остида уни соялантиради”, дедилар (Имом Термизий ривояти).

Абу Қатода розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Унинг отаси яшириниб юрган қарздорни излаб топиб олди. Шунда у: “Қийналиб қолганман”, деди. Абу Қатоданинг отаси: “Аллоҳга қасамки, Аллоҳга қасамки” деб: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Қиёмат кунининг машаққатларидан Аллоҳ таоло уни халос қилмоғи кимни хурсанд қилса, қўли калта кишига муҳлат берсин ёки уни қарзини кечсин” деяётганларини эшитганман”, деди (Имом Муслим ривояти).

Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Самарқанд вилояти вакиллиги ҳамда Дин ишлари бўйича қўмитанинг вилоят бўлими масъуллари ҳудудлардаги масжидлар ҳамда имом-домлаларга бириктирилган маҳаллаларда бўлишиб, юртдошларимизни ўйлантириб келаётган муаммолар ва мурожаатларни яқиндан ўрганишди. Энг муҳими, уларга ижобий ечим топишга кўмаклашилди.

Масъуллар вилоятнинг Пайариқ, Каттақўрғон, Иштихон, Ургут, Қўшработ, Оқдарё, Пахтачи каби туманларда фаолият олиб бораётган имом-хатиб, маҳалла муллалари ва отинойилар билан “Маҳаллабай” ишлаш тизимининг мазмун-моҳияти хусусида суҳбатлар ўтказилди.

Шунинг билан бирга маҳаллалардаги кам таъминланган, ёлғиз кексалар, боқувчисини йўқотганлар, ногоронлиги бўлган шахсларнинг ҳолидан хабар олиниб, уларга моддий ва маънавий кўмаклар кўрсатилди.

Масъуллар томонидан имом-домлалар ҳамда отинойиларга маҳаллаларда мунтазам равишда маърифий суҳбатлар, мулоқотлар ўтказиб туриш лозимлиги таъкидланди.

 

 Ўзбекистон мусулмонлари идораси

Матбуот хизмати

الجمعة, 19 كانون2/يناير 2024 00:00

Ўзим-ўзим…

Ўзга шаҳарлардан бирида одамлар болаларни қизиқтириш учун бир ўйин ташкил қилишибди. Ўнта болани йиғиб, ўртага тўққизта стул қўйишибди ва болаларга айтишибдики: “Стулга ўтиришга улгуриб қолган бола ютади, кимда ким стулсиз қолиб кетса ўйиндан чиқади”.

Кейин ҳар сафар битта бола чиққанда битта-битта стулдан камайтириб боришибди. Охири битта бола қолибди ва унинг ғалабасини эълон қилишибди.

Натижада болалар бу ўйиндан “Ўзим-ўзим” дейишни ўрганишибди ва “Демак ютишим учун бошқаларни чиқариб юборишим керак экан” деган тушунчани ўзларига сингдиришибди.

Яна бошқа бир ихтисослаштирилган мактабларида худди шу стул ўйинини болаларга бошқача тарзда ўйнатишар экан. Болаларга айтишарканки: “Сизларнинг сонингиз стуллар сонидан кўп, агар бирорта бола стулсиз қоладиган бўлса ҳамма ютқазган ҳисобланади!”.

Натижада ҳамма бола бир-бирини бағрига олишга ҳаракат қилар экан, токи ўнта бола тўққизта стулга жойлаша олиши учун.

Ҳар гал стеллар сонини биттага камайтириб борилар экан, лекин қоида ҳали ҳам ўша-ўша: ҳеч ким стулсиз қолмаслиги лозим! Йўқса умумий мағлубият бўлади.

Бундай ўйин ортидан болалар “Муваффақиятга эришишда бошқаларга ёрдам бермасам, ўзим ҳам ғалааб қозонолмас эканман” деган хулосага келади.

Эгоистлар ҳақида битта шеър бор экан:

Дерман: Менга қиё боқмас булутлар,

Бир томчи ёмғирсиз қолсин бу юртлар!

Биз бу маданиятнинг натижаларини кўчаларда, умумий жойларда, навбат кутиш ўринларида яққол кўришимиз мумкин.

Бошқалардан ўзиб кетишнинг икки йўли бор. Биринчиси: рақибларни яксон этиш. Иккинчиси: улардан юқорироқ даражаларга, тараққиётда улардан ўзиб кетишга интилиш.

Доимо мақсадларингизни бошқаларга зарар бермаган ҳолда амалга оширишга ҳаракат қилинг!

Ўзини ўйлаш (манманлик ёхуд худбинлик) эгасини ишдан чиқарадиган вирусдир. Чунки бундай одам ҳеч ким унинг ютуғига шерик бўлишини хоҳламайди, аксинча бошқаларга ёмонлик, мағлубият тилайди. Ҳеч кимнинг фазилатини, яхшилик қилган одамнинг яхшилигини эътироф этмайди. Шунинг учун ҳам ўзини ўйлайдиган одам халойиқ орасида маҳбуб бўла олмайди!

Ўзини ўйлаш – инсон ҳар қандай манфаатни, хоҳ у моддий манфаат бўлсин, хоҳ бошқа дунёвий манфаатлар бўлсин, ўзига тўғирлаши ва бунга ўзини ҳақлироқ деб билиши демакдир. Ўзини бошқалардан шу даражада афзал кўрадики, бошқалар ҳақли бўлган нарсаларни ҳам улардан тортиб олиб, ўзига нисбатлаш илинжида бўлади.

Эгоизм (худбинлик) яна бир қанча сифатларни ўз ичига олади, масалан, ўзини бошқаларга ташлаш, одамларнинг бошига чиқиб олиш, атрофидаги ҳамма одамни гўё ўзининг хизматчиларидек ҳис қилиш. Бундай одам озини шу қадар яхши кўрадики, унга ҳеч қандай муҳаббат тенг кела олмайди.

Лекин хунбинлик билан ўзини яхши кўриш ўртасида фарқ бор. Чунончи, ўзини яхши кўриш, ўзи учун фойдали нарсаларни жалб этиш, зарарли нарсалардан ҳимояланиш инсоннинг табиатида бор. Бу нормал ҳолат ҳисобланади. Фақат бу яхши кўриш исломий қонун-қоидалар чегарасидан чиқиб кетмаса бўлгани.

Эгоистлик болаликда берилган хато тарбия сабабли юзага келади, масалан ҳадеб кўкка кўтариш, бошқалардан афзал қўйиб гапириш, юқорида зикр қилингандек хато ўйинлар ўйнатиш, ота-онадан бадхулқликнинг мерос бўлиб ўтиши ва ҳоказо.

Ибн Шубрума раҳимаҳуллоҳ айтади: “Агар бир дўстингдан ёрдам сўрасанг-у, ҳожатингни раво қилиш учун ҳаракат ҳам қилмаса (лоақал бармоғини ҳам қимирлатиб қўймаса), таҳорат қилда, тўрт такбир айтиб унга жаноза ўқиб қўявер! Уни ўлган деб ҳисоблайвер”.

Доктор Ҳассон Шамси Пошонинг "Метин қоялар" китобидан

Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ, Неъматуллоҳ Исомов таржимаси.

 

الجمعة, 19 كانون2/يناير 2024 00:00

Ҳар тонгда жасмин гули

Ҳовлимизда унча катта бўлмаган гулзоримиз бор эди. Кичик гулзор бўлишига қарамай унда жуда гўп гуллар ва дарахтлар ўсарди. Гулларнинг ичида энг яхши кўрадиганим жасмин гули эди. Марҳум отам ҳар куни бомдод намозидан қайтишларида бир даста жасмин гулидан олиб ёстиғим олдига қўйиб қўярдилар. Эрталаб жасмин ифори билан уйқудан туриш ажойиб эди.

Аллоҳ раҳматига олган бўлсин, отажоним бир неча йиллар давомида хонамдан жасмин гулини аритмадилар. Отамнинг менга бўлган ғамхўрликлари ва меҳру муҳаббатлари жасмин гули тимсолида гавдаланарди. Эътибор нишонаси бўлган мана шу жасмин гули мени маккор йигитларнинг тузоғига линиб қолишимдан асраган бўлса не ажаб. Мен отаси меҳр берган қизлар кўчада йигитлар билан гаплашиб кетмаслигини, иффатини сақлашини ўз ҳаётимда яшаб кўрганимдан Аллоҳга ҳамд айтаман.

Доктор Абдуллоҳ Муҳаммад Абдулмуътининг
"Фарзанд тарбиясида 700 та сабоқ" китобидан
Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ, Камронбек Ислом таржимаси.

Мақолалар

Top