www.muslimuz

www.muslimuz

Шу йил 24-25 сентябрь кунлари Миср Араб Республикаси Вақф вазирлигининг Ислом олий кенгаши томонидан “Ижтиҳод – замон талаби” мавзусидаги 33-халқаро анжуман бўлиб ўтмоқда. Унда бутун дунё уламолари билан бирга Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази директори ўринбосари Ғуломиддин домла Холбоев ҳам қатнашмоқда.

Нуфузли анжуманда ислом оламидаги давлатлардаги илмий тадқиқот марказлари, диний идоралар вакиллари ва таниқли уламолар мавзу бўйича чиқишлар қилишмоқда, бу борадаги муаммоли масалаларга ҳамкорликда ечим топиш учун ўзаро муҳокама этишмоқда.

Халқаро анжуманнинг илк кунида сўзга чиққан забардаст уламолар мавзу доирасида нутқ қилиб, жумладан, замонавий масалаларни ечиш учун ижтиҳод масаласи жуда муҳимлиги, уларни ечишда ҳар бир юртнинг ўзига хослиги ва вазияти инобатга олиниши, ҳозирги кунда ижтиҳод қилишда олимларнинг ўзаро иттифоқ бўлиб масалага ечим топишлари лозимлиги, шу боис янги ва замонавий масалаларда фақиҳларнинг биргалашиб “жамоавий ижтиҳод” сифатида иш олиб боришлари замон талаби эканини оят ва ҳадис ва буюк уламолар фикрлари ила баён этишди.

Анжуман якунида бутун дунё уламолари ижтиҳод ва бошқа муҳим масалаларда ҳамкорлик қилиш бўйича келишиб, тегишли қарорлар қабул қилишади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

“Умра – 2022” мавсуми доирасида зиёратчиларимиз ҳар куни Тошкент халқаро аэропортидан "Тошкент – Жидда" йўналишида муборак зиёратга жўнаб кетишмоқда.

Жидда халқаро аэропортида зиёратчиларимиз Ўзбекистон ишчи гуруҳи ходимлари ва тажрибали имом-хатиблар томонидан муносиб кутиб олинмоқда. У ерда бир муддат ҳордиқ олгач, замонавий автобусларда Мадина шаҳрига йўл олишмоқда.

Айни пайтда ўзбекистонлик умра зиёратчилари уч кун мобайнида Мадина шаҳрида бўлиб, Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи ва саллам равзаларини зиёрат қилиш билан бирга, ислом тарихида ўз ўрнига эга бўлган қадамжоларни бориб кўришмоқда. Жумладан “Қубо” ва “Қиблатайн” масжидлари, Уҳуд тоғи каби табаррук жойлар зиёратчиларимиз хотираларида узоқ вақт муҳрланиб қолиши, шубҳасиз.

Аллоҳ таоло умра зиёратини бошлаган ҳамюртларимизнинг сафарларини хайрли ва баракали қилсин, муборак зиёратни барча мўмин-мусулмонларга насиб этсин!

Умра сафари тафсилотларини сайт ва ижтимоий тармоқдаги саҳифаларимизда кузатиб боринг.

#УМРА
ЎМИ Матбуот хизмати
Muslim.uz
@muslimuzportal | @mp3muslim | @diniysavollar

✅ Бугун, 24 сентябрь кечки соат 20:00 да (Тошкент вақти билан), АҚШнинг Шарқий қирғоғи вақти (ЭСТ) билан эса соат 11:00 да Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг шогирди, Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим мудири, Тошкент ислом институти катта устози МУҲАММАД АЙЮБ ДОМЛА ҲОМИДОВ иштирокида хориж ва юртимиздаги ватандошлар учун бўлиб ўтадиган махсус суҳбат тўғридан-тўғри эфирга узатилади.

? Мазкур жонли диний савол-жавоб дастури АҚШ, Канада ва бошқа хориж мамлакатларида истиқомат қилаётган ватандошлар таклифига биноан ташкил этилди.

▶️ Махсус дастурда қатнашиш истагидаги юртимиз ва хориждаги ҳамюртлар қуйидаги ҳавола орқали Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Facebookдаги (https://www.facebook.com/muslimuzportal) ва Ёки Youtubeдаги расмий саҳифалари (https://www.youtube.com/c/Muslimuzz) орқали кузатиши мумкин.

? Таклиф, мулоҳаза ва саволлар билан @kavsariy телеграм манзилига мурожаат қилишингиз мумкин.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Muslim.uz
@muslimuzportal | @mp3muslim | @diniysavollar

#онлайн

П'ятниця, 23 сентябрь 2022 00:00

Фитна чақириқларга алданманг!

Бугунги кунда ижтимоий тармоқларда Россия ва Украина каби уруш кечаётган ерларда истиқомат қилаётган ватандошларимизга турли ваъдалар билан урушга тарғиб қилиш ҳолатлари кузатилмоқда. Айрим террорчи ташкилот вакиллари эса пайтдан фойдаланиб, “жиҳод” даъвоси остида турли хунрезликларга чақириқ билан чиқмоқда.  

Аслида мусулмон кишини ўз ватанини ҳимоя қилишдан бошқа хар қандай ҳарбий ҳаракатларда иштирок этиши шаръан жоиз бўлмайди. Бу ҳақда мазҳабимизнинг буюк олимларидан бири Имом Муҳаммад "Ас-Сиярул-кабир" китобида айтадилар: “Мусулмонлар ғайридинлар билан бирлашиб, бошқа ғайридин жамоага қарши урушиши жоиз эмас”, деганлар.

Ушбу урушга “жиҳод” номини бериш жаҳолатдан бошқа нарса эмас. Чунки Ислом шариатида жиҳод учун белгилаб қўйилган ўзига хос шарт ва талаблар мавжуд. Агар шартлар топилмаса, у ҳеч қандай жиҳод ҳисобланмайди. Балки у Исломда ҳаром қилинган уруш бўлади. Бунда иштирок этганлар Аллоҳнинг шариатига қарши чиққан шайтон аскарлари қаторида бўлади. Унда ўлдирганлар қотил, ўлганлар эса гуноҳ узра жон берган боғийлар бўлади.

Биз бугунги кунда курашлар, зиддиятлар, дунёни қайта тақсимлашга қаратилган ўйинлар авж олган бир вазиятда яшамоқдамиз. Ҳозир зулм ва истибдод, террор ва бузғунчиликлар, ахлоқсизлик ва маънавий инқирозлар ҳар қачонгидан хатарли тус олмоқда. Шунинг учун бугунги куннинг мусулмон кишиси ҳарқачонгидан кўра огоҳ ва хушёр бўлиши даркор. Хусусан, инсоният тараққиётига таҳдид солаётган турли бўхронлар ва нотинчликлар пайтида турли фитналарга аралашмаслиги лозим. Бу каби фитналарга аралашиш шаръан ҳаром ҳисобланади. Қолаверса, амалдаги қонунчилигимизда ҳам хорижий мамлакатларнинг ҳарбий тузилмалари, ноконуний диний ташкилотлар ва террорчи гуруҳлар таркибига аъзо бўлиш таъқиқланган.

Ҳадиси шарифда шундай марҳамат қилинади: Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар: “Яқинда фитналар бўлади. У пайтда ўтирган тургандан яхшидир, у пайтда турган юргандан яхшидир, у пайтда юрган югургандан яхшидир. Ким фитнага киришса ҳалокат ёқасига келади, ким фитна пайти паноҳгоҳ ёки сақланадиган жой топса у билан сақлансин!” (Имом Бухорий ривояти).

Хулоса қилиб айтганда Ислом дини икки жамоа ўртасида уруш бошланса, улардан бирига қўшилиб, уни алангалатишга эмас, балки тинчликка эришишга чақиради. Шундан келиб чиқиб, биз ватандошларимизни турли алдамчи тарғиботларга учмасликка, фитналардан йироқ бўлишга даъват этамиз.

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси

Фатво маркази

 Яқинда Иордания фатво ташкилоти[1] (Доиратул ифто Ал-Урдунийя) томонидан қандли диабетни ўлчашда фойданиладиган замонавий электрон мосламага оид фатвоси эълон қилинди[2]. Унда таъкидланишича, мазкур фатво ташкилотига қуйидагича савол келиб тушган: 

 

Савол: Баъзи қандли диабет билан оғриган беморлар қондаги қанд миқдорини билиш учун махсус мосламани қўлларига ёпиштириб оладилар. Ушбу мосламанинг шакли худди инсон терисига ўхшаган юпқа нарса бўлиб, қондаги қанд миқдорини тез ўлчаш имконини беради. Шу мосламани қўлга ёпиштириб олинган ҳолда таҳорат ва ғуслнинг ҳукми қандай бўлади?”. 

Ушбу саволга Иордания фатво ташкилоти уламолари шундай жавоб беришган:

 

“Жавоб: Aллоҳга ҳамдлар бўлсин, Пайғамбаримизга салавот ва саломлар бўлсин!

Шариатнинг умумий қоидасига кўра, таҳорат аъзолари (юз, қўл, бош ва оёқ)га сувни етказиш фарз амал саналади. Aллоҳ таоло айтади:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ

“Эй, имон келтирганлар! Намоз (ўқиш)га турар экансиз, албатта, юзларингизни, қўлларингизни тирсакларигача ювингиз, бошларингизга масҳ тортингиз ва оёқларингизни тўпиқларигача (ювингиз)!” (Моида сураси, 6-оят).

Агар жароҳат устига бирор нарса боғланса ёки синган жойга тахтакач қўйилса, унинг устидан масҳ тортиш мумкин бўлади. Жобир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинишича, боши ёрилган бир киши эҳтилом бўлиб қолиб, ғусл қилади, жароҳатидан сув кириб, вафот этади. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга бунинг хабари етганда, У Зот: “Жароҳатига бирор латтани сиқиб (ёки боғлаб) олиб, таяммум қилиши, жароҳат устига масҳ тортиб, қолган аъзоларини ювиши кифоя эди”, дейдилар (Имом Абу Довуд ривояти).

Беморнинг қонидаги қанд миқдорини ўлчайдиган, қўлга ёпиштириб олинадиган, терига ўхшаш жиҳознинг ҳукмига келсак, агар беморнинг ҳолати – қонидаги қанд миқдори кескин пасайиб, тўсатдан ҳушидан кетишга олиб келадиган, бемор ҳаётига хавф туғдирадиган ўткир кўринишда бўлса, мазкур мослама жабира ҳукмида бўлади. Ундан  фойдаланиш зарурат бобидан ҳисобланади. Зеро, жонни сақлаш бешта зарурат[3]дан бири бўлиб, уни муҳофазаси шаръан вожиб саналади. Уламолар:

"مَا لَا يَتِمُّ الوَاجِبُ إلَّا بِهِ فَهُوَ وَاجِبٌ"

“Вожиб амал нима нарса билан мукаммал бўлса, ўша нарса ҳам вожибдир”, дея таъкидлаганлар. Қондаги қанд миқдоридан тезкор хабардор бўлиб туриш – беморга тўғри ташхис қўйиш ва даволаш имконини беради. Шунинг учун ғусл ёки таҳорат пайтида жиҳоз устидан масҳ тортиш  жоиз бўлади.

Уламолар ўлимга олиб келмайдиган хасталик ҳолатларида ҳам жабийра ёки бинт боғлашга рухсат берганлар. Балки моликий мазҳаби фуқаҳолари бош оғриғини йўқотиш учун бирор нарса ёзилган қоғозни бошга қўйиб, устидан масҳ тортишни жоиз дейишган.

Имом Дардирнинг “Шарҳул-Кабир” китоби (1-жуз, 163-бети)да келтирилишича: “Aгар ярани ювишдан қўрқса, масҳ тортади, агар масҳ тортишга қодир бўлмаса, устидаги боғлами ёки тахтакачига масҳ тортади. Синган тирноқ устига, гарчи боғлам ҳалол нарса бўлмаса ҳам, зарурат юзасидан унинг устига масҳ тортса бўлади. Бош оғриғи ва шунга ўхшаш ҳолатларда чаккага ёпиштирилган қоғозга масҳ тортилса бўлади” (Иқтибос тугади).

Қондаги қанд миқдорини кўтарилиб-тушишини даволашда тезкор ташхис лозим бўлмаган ҳолатларда мазкур мосламани терига ёпиштириб олиб, унинг устига масҳ тортишда шаръий узр йўқ. Шунинг учун таҳорат ёки ғусл пайтида уни олиб ташлаш керак бўлади. Валлоҳу аълам”.

 

 

Ўзбекистон мусулмонлари идораси

Фатво маркази бош мутахассиси

Абдулатиф Турсунов

тайёрлади

 

[1] Иордания фатво ташкилоти (Доиратул ифто Ал-Урдунийя) 1921 йилда Иордания Ҳошимийлар Қироллигида ташкил этилган бўлиб, илк кундан бошлаб фатволар чиқаришда Усмонийлар даврида амалда бўлган ҳанафий мазҳабини асос қилиб олинган. Кейинчалик, фуқаролар ҳаётида янги масалаларнинг пайдо бўлиши ва масалаларнинг кўплиги сабабли айрим ҳолларда бошқа фиқҳ мазҳабларнинг манбаларидан фойдаланишга ҳам қарор қилинган. Шунга кўра, ушбу фатво ташкилоти орқали тўрт мазҳаб уламоларининг мўътабар манбаларига суянган ҳолда фатво эълон қилиб келинади (тарж.дан).

[2] Манба: https://www.aliftaa.jo/Question2.aspx?QuestionId=3635#.Yx7pyXZByUm

[3] “Бешта зарурат”дан мурод – беш муҳим нарса – дин, жон, ақл, насл ва молни асраш, муҳофаза қилиш тушунилади. Ушбу бешта нарсанинг муҳофазаси Ислом шариатининг мақсади (“Мақосидуш-шариа”) ҳисобланади (тарж.дан).

Сторінка 7 з 618

Янгиликлар

Top